Llysgenhadon yr Urdd yn grymuso dros 1,000 o ferched drwy chwaraeon yn Kenya 

Mae 13 o lysgenhadon ifanc yr Urdd wedi dychwelyd adre ar ôl teithio 4,600 o filltiroedd allan i Kenya er mwyn grymuso merched drwy chwaraeon mewn partneriaeth ag elusen o’r enw Moving the Goalposts (MTG).

Mae’r rhaglen ryngwladol hon yn barhad o’r bartneriaeth arbennig sy’n bodoli rhwng yr Urdd a MTG. Lansiwyd y bartneriaeth yn gyntaf yn 2019 gyda chefnogaeth Llywodraeth Cymru, gyda’r nod o feithrin dealltwriaeth draws-ddiwylliannol, datblygiad pobl ifanc a chydraddoldeb rhwng y rhywiau drwy chwaraeon. Ers hynny mae criw o lysgenhadon yr Urdd wedi teithio o Gymru i Kenya yn haf 2023, 2024, 2025 ac unwaith eto eleni.

Prif ffocws ymweliad Awst 2026 oedd bod criw o staff, prentisiaid a gwirfoddolwyr adran chwaraeon yr Urdd yn grymuso merched a menywod ifanc ar draws chwe chymuned yn Kenya, sef Dzitsoni – Kaloleni, Mdzongoloni – Kilifi, Mbugini – Tiwi, a M’bwana drwy weithdai arweinyddiaeth a sesiynau aml-chwaraeon.

Diolch i gefnogaeth Llywodraeth Cymru, dros gyfnod o bum niwrnod, bu’r grŵp o Gymru yn ymgysylltu â mwy na 1,000 o ferched lleol, gyda llawer ohonynt yn cael cyfle am y tro cyntaf i gymryd rhan mewn chwaraeon fel rygbi, pêl-droed, pêl-rwyd a chriced.

Yn ogystal â hyfforddi, mae’r fenter yn rhoi pwyslais ar waith tîm, cyfathrebu, ymwybyddiaeth iechyd ac addysg, gan fynd i’r afael hefyd â rhwystrau sy’n atal cyfranogiad, megis stigma cymunedol a diffyg cefnogaeth gan rieni.

Roedd yr ymweliad hefyd yn gyfle i’r bobl ifanc o Gymru ddysgu o werthoedd, diwylliant a gwydnwch cymunedau yn Kenya, a chryfhau cyd-ddealltwriaeth a dinasyddiaeth fyd-eang.

Mae’r bartneriaeth yn adlewyrchu ymrwymiad yr Urdd i rymuso pobl ifanc a chynnig cyfleoedd rhyngwladol drwy’r Gymraeg. Mae’r rhaglen wedi gadael argraff ddofn ar bawb sydd wedi cymryd rhan ynddi dros y blynyddoedd.

Young participants from Wales said:

“I hope I’ve had a positive impact on them, because they have certainly left a lasting impression on me.”

Meddai cyfranogwyr ifanc o Gymru:

“Rwy’n gobeithio fy mod wedi cael effaith gadarnhaol arnyn nhw, gan eu bod nhw’n sicr wedi gadael argraff arna’i.” Ychwanegodd un arall: “Dros fil o ferched yn cymryd rhan – anhygoel! Llaw ar fy nghalon, dyma uchafbwynt fy mlwyddyn.”

Mae Moving the Goalposts (MTG) yn sefydliad cymunedol wedi’i leoli yn Kenya sy’n canolbwyntio’n bennaf ar rymuso merched a menywod ifanc drwy chwaraeon, yn enwedig pêl-droed. Wedi’i sefydlu yn 2001, mae MTG yn defnyddio pêl-droed fel arf i hyrwyddo arweinyddiaeth, sgiliau bywyd, addysg ac ymwybyddiaeth iechyd ymhlith merched mewn cymunedau gwledig ac ymylol, yn enwedig ar arfordir Kenya. Ymwelodd criw’r Urdd â 4 prosiect cymunedol ar daith 2026, sef: M’bwana League Field; Mdzongoloni League Field; Mbuguni League Field; Dzitsoni Secondary School.